Encyklopedia getta warszawskiego i jej międzynarodowy wymiar w projekcie EHRI-PL

Dzięki zaangażowaniu European Holocaust Research Infrastructure Poland „Encyklopedia getta warszawskiego” podlega procesowi umiędzynarodowienia – tłumaczenia haseł na język angielski umożliwiają włączenie jej zasobów w globalny obieg naukowy oraz zwiększają dostępność polskich badań nad Zagładą dla międzynarodowego środowiska badawczego.

Projekt badawczy „Encyklopedia getta warszawskiego” był realizowany w latach 2018–2024 przez Żydowski Instytut Historyczny w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Zaowocował powstaniem niezwykłego kompendium wiedzy o getcie warszawskim, największym utworzonym przez Niemców w okupowanej Europie. W wersji internetowej obejmuje ono ponad dwa tysiące haseł dotyczących osób, instytucji, wydarzeń oraz różnych aspektów życia w getcie warszawskim, tworząc wielowymiarowy obraz jego historii, przestrzeni i ludzi, którzy ją zamieszkiwali.
„Encyklopedia” stanowi nie tylko podsumowanie wieloletnich badań, w tym prac nad Archiwum Ringelbluma, ale także nowoczesne narzędzie wspomagające badaczy tematyki Zagłady i tematów pokrewnych. Jej cyfrowa forma pozwala na łączenie haseł z materiałami źródłowymi, aktualizowanie treści w świetle nowych ustaleń naukowych oraz opatrzenie haseł użytecznymi tagami.
Znaczenie „Encyklopedii” podkreślali jej recenzenci. Samuel Kassow, wybitny badacz historii getta warszawskiego i Archiwum Ringelbluma, w recenzji, która ukazała się na łamach rocznika „Zagłada Żydów. Studia i materiały”, zwrócił uwagę, że publikacja „tworzy gęstą sieć wiedzy o różnych aspektach życia w getcie warszawskim”, integrując rozproszone dotąd ustalenia badawcze i czyniąc je przystępnymi zarówno dla specjalistów, jak i czytelników niespecjalistycznych.
Istotnym elementem umiędzynarodowienia tego dorobku jest zaangażowanie projektu European Holocaust Research Infrastructure Poland (EHRI-PL). Jednym z jego zadań jest tłumaczenie haseł Encyklopedii na język angielski. Dzięki temu wiedza zgromadzona przez polskich badaczy staje się dostępna dla międzynarodowego środowiska naukowego oraz szerokiego grona odbiorców zainteresowanych historią Zagłady. Dzięki współpracy z EHRI „Encyklopedia getta warszawskiego” może przekroczyć lokalny kontekst i stać się dostępna dla międzynarodowych badaczy, którzy od czasu zakończenia projektu dopytywali o szanse na jego udostępnieniem czytelnikom anglojęzycznym.


Zdjęcia: DZIH E-19/9v/4, Karta z prywatnego albumu ppłk. Franciszka Przymusińskiego (komendanta Policji Polskiej w Warszawie): pożary getta w czasie powstania, kwiecień-maj 1943 r., zbiory ŻIH